RACI Laboratuvarı

Etkileşimli rehber · İK projeleri için

Herkesin sorumlu olduğu iş, kimsenin işi olur.

RACI, bir projedeki her görev için dört soruyu cevaplar: Kim yapıyor? Son sözü kim söylüyor? Kime danışılıyor? Kim haberdar ediliyor? Aşağıda kendi matrisinizi kurun; sayfa eksikleri siz yazarken teşhis etsin.

  • Okuma süresi 4 dakika
01 — Dört harf

Dört rol, iki altın kural

Matrisin gücü harflerden değil, kurallardan gelir: her görevde en az bir kişi işi yapar ve tam olarak bir kişi sonucun hesabını verir.

  • Sorumlu

    Responsible
    İşi fiilen kim yapıyor?

    Görevi hayata geçiren kişi ya da ekip. Birden fazla R olabilir, ama o zaman iş bölümü açıkça konuşulmalı.

    En az bir kişi
  • Hesap veren

    Accountable
    Son sözü kim söylüyor?

    İşi onaylayan, sonucun sahibi olan kişi. İki A, aynı karar için iki patron demektir; bu yüzden asla birden fazla olmaz.

    Tam olarak bir kişi
  • Danışılan

    Consulted
    Kimin görüşü işi iyileştirir?

    Karar öncesinde fikri alınan uzman ya da paydaş. İletişim iki yönlüdür; fazlası kararı yavaşlatır.

    Az ve doğru kişi
  • Bilgilendirilen

    Informed
    Kimin haberi olmalı?

    Sonuçtan haberdar edilen kişi. İletişim tek yönlüdür; görüşü beklenmez, ama habersiz de bırakılmaz.

    Tek yönlü bilgi
02 — Laboratuvar

Matrisinizi kurun, sağlığını görün

Bir örnekle başlayın ya da boş matristen kendi projenizi kurun. Görev ve rol adlarını doğrudan üzerine yazarak değiştirebilirsiniz.

RACI matrisi: satırlar görevleri, sütunlar rolleri gösterir.

Hücreye tıklayın ya da odaklanıp R A C I tuşlarına basın. Del temizler, ok tuşları hücreler arasında gezdirir.

03 — Tuzaklar

Matrisi sessizce bozan beş alışkanlık

Çoğu RACI tablosu kâğıt üzerinde düzgün görünür. Sorunlar, tablo gerçek hayatla karşılaştığında ortaya çıkar.

  1. İki A’lı görev

    “İkimiz birlikte karar veririz” iyi niyetli bir cümledir; pratikte ise karar, iki takvimin kesiştiği güne kadar bekler. Ortak onay gerekiyorsa biri A, diğeri C olsun.

  2. Yapanı olmayan onay

    A var ama R yok: herkes sonucun kimden sorulacağını bilir, işi kimin yapacağını bilmez. Onaylayan işi kendisi yapacaksa bunu açıkça yazın.

  3. Herkese C

    Kimse dışarıda kalmasın diye herkese danışmak, danışma toplantısını karar toplantısına çevirir. C’yi, görüşü sonucu gerçekten değiştirecek kişilere ayırın.

  4. Unvanı A sanmak

    En kıdemli kişiyi her satırda otomatik olarak A yapmak, onu darboğaza, ekibi de onay kuyruğuna dönüştürür. A, işin sonucuna en yakın yetkili kişidir.

  5. Yazıp çekmeceye koymak

    Matris, projenin başlangıcında bir kez doldurulan bir form değildir. Kapsam, ekip ya da öncelik değiştiğinde yeniden açılmalı ve ekiple birlikte güncellenmelidir.

Matris bir başlangıç, asıl iş konuşmada.

RACI’nin İK projelerinde nasıl kullanıldığını, örnekleriyle birlikte daha ayrıntılı okumak için yazının tamamına göz atın.

Yazıyı oku
Hakan Maden · hakanmaden.net